Gemeente Zaanstad doet te weinig aan economische ontwikkeling
De VVD heeft in haar algemene beschouwingen bij de begroting 2010 met name gehamerd op de noodzaak tot economische ontwikkeling. De VVD ziet namelijk dat er teveel kansen worden misgelopen door Zaanstad of het nu gaat om de Bruynzeelhallen of het Hembrugterrein.
De volledige tekst:
Geachte mevrouw de voorzitter,
Sinds de Kadernota is er landelijk veel gediscussieerd over de noodzaak om ingrijpend te bezuinigen. Gekozen is voor 20 ambtelijke commissies die in 2010 met een advies dienen te komen. Te verwachten is dat gemeenten bij die bezuinigingen niet buiten schot blijven. Gemeenten, dus ook Zaanstad, dienen rekening te houden met een forse korting op de algemene uitkering, naast een teruggang in inkomsten op het terrein van bouwleges en de noodzakelijke verhogingen op het terrein van de uitkeringen. En dan hebben we het in Zaanstad nog niet over de lopende projecten, zoals Inverdan, Noorderwelf of voorgenomen projecten die niet door gaan, zoals de Slachthuisbuurt.
Waarom dit negatieve begin als we het hebben over de Zaanse begroting voor 2010?
Het antwoord is simpel. Een volgend college dat na de verkiezingen in 2010 aantreedt, zal waarschijnlijk flink verder moeten bezuinigen. Het is dan van belang dat we zo vroeg mogelijk een beeld hebben van de orde van grootte van die noodzakelijke bezuinigingen. Op een aantal essentiële onderwerpen binnen Zaanstad wordt de discussie naar 2010 verlegd, bijvoorbeeld op het terrein van de Wmo, bestuur en organisatie enzovoort. Dit maakt het dat deze begrotingsbehandeling op deze punten niet tot fundamentele keuzes kan leiden.
Bij de behandeling van de Kadernota 2010-2013 heeft de VVD gepleit voor de 3 s-en. Dat wil zeggen een mix aan maatregelen gericht op stabiliseren, stimuleren en saneren, met het oog op de verwachte teruggang in inkomsten en de verhoging van de uitgaven.
Saneren
Al bij de Kadernota heeft de VVD gepleit om te beoordelen of bestaand beleid nog een meerwaarde heeft. Hierbij stoppen we wat de VVD betreft zo snel mogelijk met die zaken die onvoldoende hun meerwaarde voor de inwoners en de stad opgeleverd hebben of zullen leveren. Dit is noodzakelijk ook als we kijken naar de ontwikkelingen op het terrein van de Wmo, waar de reserve in 2011 uitgeput is en een structureel tekort zal ontstaan.
Daarom wil de VVD het college vragen of het al enige duidelijkheid kan geven over de te verwachten taakstellingen. Het liefst zien wij vlak na de jaarwisseling een verkenning van het college over de toekomstige financiële ontwikkelingen. Dat lijkt ons ook fair met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Kiezers moeten een beeld hebben van de ruimte die er is – of beter gezegd niet is – en van de wijze waarop verschillende partijen keuzes willen maken. Wij horen graag het antwoord van het college.
Dit zien wij graag gecombineerd met de discussie over de meerwaarde van beleid. Al bij de Kadernota hebben we hiertoe het volgende toetsingskader meegegeven:
- Draagt het beleid bij aan de economische ontwikkeling en werkgelegenheid van de stad?
- Is de uitvoering van het beleid onuitstelbaar/onvermijdbaar, bijvoorbeeld door aangegane verplichtingen?
- Is het beleid duurzaam, bijvoorbeeld doordat investeringen zichzelf terugverdienen?
- Kan het beleid in een minder snel tempo worden uitgevoerd, zonder afbreuk te doen aan de gewenste doelstellingen?
- Draagt het beleid bij aan de veiligheid, danwel het noodzakelijk onderhoud van de stad?
Pas als een dergelijke analyse is gemaakt kunnen de juiste keuzes voor de toekomst van Zaanstad worden gemaakt.
Stabiliseren
Stabiliseren richt zich wat de VVD-fractie betreft op het gezond krijgen van de financiële huishouding van Zaanstad. De maatregelen gericht op het versterken van het weerstandsvermogen kunnen dan ook op onze steun rekenen. Echter in hoeverre deze maatregelen toereikend zijn kunnen we op dit moment niet beoordelen, vandaar de wens om een aantal scenario’s uit te laten werken. De VVD wil verder dat de Raad nauw betrokken wordt bij de besteding van het duurzaamheidsfonds, de huidige voorgestelde uitname ten behoeve van de Zaanboot kan dan ook niet op onze instemming rekenen, vandaar dat wij samen met Rosa hiertoe een motie indienen.
Stabiliseren betekent ook rust in de organisatie, voor wat betreft de voorgestelde koers met betrekking tot de organisatie geldt dat de VVD de discussie graag op korte termijn wil voeren om te beoordelen in hoeverre taakstellingen reëel zijn. De VVD staat in ieder geval wel voor een kleine en flexibele organisatie die voldoende is toegerust om haar maatschappelijke opgaven naar behoren uit te voeren en de dienstverlening op orde te krijgen.
Stabiel kunnen we de situatie bij met name de veiligheidsregio niet noemen. Wij betreuren het feit dat we de gelden vanuit het Rijk mislopen voor wat betreft de uitwerking van de regionalisering van de brandweer. Het toekomstbeeld is onduidelijk, terwijl de kosten en daarmee de inwonerbijdrage alleen zal toenemen. De VVD begrijpt de lastige bestuurlijke constellatie, maar dit is voor de VVD des te meer reden dat er zo snel mogelijk een eind komt aan de onzekerheid.
Stabiliseren betekent ook het waarborgen van kwaliteit, want als er één ding duidelijk geworden is in de discussies inzake de woonvisie, de visie Zaanstad in 2040 dan is het dat Zaanstad kwaliteit verdient. De VVD hanteert dit dan ook als uitgangspunt in de komende discussie rondom Inverdan.
Stabiliseren is bovendien het garanderen van basisinfrastructuur op het terrein van cultuur binnen de gehele stad. Het accent is nu geheel gericht op Zaandam. Het is noodzakelijk dat er in Zaanstad noord een zaal blijft waar de verenigingen zonder hoge kosten gebruik van kunnen maken. Daarnaast blijft de vraag naar hoe, wat, waarom en wanneer als het gaat om de Biebboot.
Stabiel is de situatie op het terrein van sport niet te noemen. De sportpark Omzoom blijft een financieel zorgenkindje en zorgt voor grote onzekerheid bij de verenigingen die daar heen moeten. Verder is er nog steeds voor KZ onzekerheid: kan er nu wel een hal komen of niet?
Stimuleren
In onze bijdrage bij de Kadernota hebben we al gewezen op het belang van de economische motor in onze gemeente. Tot onze spijt moeten we constateren dat belangrijke kaderstellende en richtinggevende documenten op dit terrein ontbreken, zoals de Havenvisie, de economische structuurvisie, de visie op PDV/GDV. Deze visies zijn niet noodzakelijk om meer papier te creëren, maar juist om duidelijkheid richting het bedrijfseven te creëren, zodat men weet waar men aan toe is en beslissingen niet steeds vooruit geschoven kunnen worden.
Want Zaanstad scoort onvoldoende in de economische ontwikkeling, zo is de doelstelling van 54.000 banen niet binnen bereik: de teller staat helaas op 50.000 banen. De VVD maakt zich dan ook zorgen om de Werkgelegenheidsfunctie van Zaanstad ten opzichte van andere G31 gemeenten. Zaanstad scoort hier het laagst van alle G31. Wij moeten dan investeren in de economische ontwikkeling. Uiteraard in combinatie met het verlagen van de administratieve lasten, wat volgens de VVD nog een tandje scherper kan in Zaanstad. Investeren in economische ontwikkeling betekent voor de VVD vooral het mogelijk maken van nieuwe ontwikkelingen die de economische kwaliteit kunnen versterken.
Een essentiële randvoorwaarde hierbij is de bereikbaarheid. Of het nu gaat om de doortrekking van de A8-A9 of het autoluw maken van het centrum. Dit laatste kan alleen als er voldoende parkeergelegenheid aan de west- en oostkant van de stad is.
In deze tijden van economische teruggang en stagnatie van werkgelegenheid is dus elke kans er één. Dat betekent volgens de VVD dat Zaanstad alles op alles moet zetten om nieuwe werkgelegenheid hier naar toe te halen. Het is voor de VVD daarom onbegrijpelijk dat de mogelijkheid om middels herontwikkeling van het Bruynzeelterrein door een private partij om 200 nieuwe banen te creëren niet met beide handen aangegrepen wordt. Temeer omdat de gemeente nauw samengewerkt heeft om met een prachtig beeldkwaliteitsplan de oude hallen te restaureren. Zelfs de monumentencommissie heeft hier haar goedkeuring aangegeven. Waarom deze koudwatervrees? Is het omdat er al een stedenbouwkundigplan ligt? Wat wij er van gezien hebben van de invulling van dit plan met bijvoorbeeld twee fastfoodketens heeft niet onze voorkeur. Ook hier geldt dat wij liever voor kwaliteit gaan.
Wij weten met zijn allen dat Zaanstad weinig tot geen financiële middelen heeft. Wat is er mooier om de regie te houden en een private partij de kosten en uitvoering van de ontwikkeling ter hand te laten nemen: de verbinding met Inverdan te laten leggen door het gebied van de Betoncentrale en Oud Zaenden in de plannen te betrekken. Graag vernemen wij van het college waarom dit geen gewenste ontwikkeling is. Vooral als we in de begroting lezen dat voor Zuiderhout het college overweegt het toelatingsbeleid te versoepelen. Daarnaast heeft Zaanstad in ieder geval nog één GDV te vergeven. Wij roepen het College op om deze kans te grijpen, lef te tonen en binnen de mogelijkheden creatief te werken om ruimte te vinden. Wij overwegen om op dit punt met een motie te komen.
De uitgifte van grond in Hoogtij laat helaas ook te wensen over. Wij vragen ons dan ook af of de eisen te hoog zijn of dat er andere redenen zijn? Ook daar weten we dat zich een groot bedrijf wilde vestigen, maar dat is uiteindelijk naar Amsterdam-Noord gegaan.
Het Hembrugterrein is een andere mogelijkheid om werkgelegenheid te creëren. Er is nu ongeveer acht miljoen aan subsidies binnen. Wordt het niet eens tijd om te kiezen voor de veroveringsstrategie door het terrein één voor één te ontwikkelen met daarbij een sterke regie vanuit de projectgroep Hembrugterrein. Ook hier vraagt de VVD durf om tot een besluit te komen.
De VVD vindt dat voor de stimulering van werkgelegenheid de wijkeconomie van groot belang is. In dit kader maken wij ons zorgen Poelenburg.
Misschien een kleinigheid ten opzichte van het bovenstaande, maar juist in het kader van de economische ontwikkeling en makkelijk te realiseren heeft de VVD vorig jaar gevraagd of er een (extra) koopzondag mogelijk was op 27 december, omdat de kerstdagen dit jaar nogal ongunstig vallen. We moeten constateren dat daar nog steeds geen duidelijkheid over is: Heeft het college daar inmiddels een beslissing over genomen?
Stimuleren betekent ook gebruik maken van de sterke punten van Zaanstad en dat zijn er veel. Met het industriële erfgoed, de Zaanse Schans, het Verkademuseum, straks het nieuwe hotel en het nieuwe stadhuis heeft Zaanstad trekkers van formaat. Varen met de Zaanhopper, slapen in karakteristieke Bed en Breakfasts; in de recent verschenen Capitoolgids over de Zaanstreek staat alles beschreven. Nu de (erfgoed) route bordjes nog, de stationsaanduiding Zaanse Schans, aanlegplaatsen en we weten de toerist nog beter te bedienen. Daar past ook de ontwikkeling van de Hemmes in.
De Zaanstreek is bekend om de cacaoverwerking en Verkade. Het ligt daarom zo voor de hand om een Zaans chocoladefestival te houden. Bovendien hebben we ook nog twee bonbonateliers in onze streek.
In dit kader vragen we ons af waarom zaken die relatief makkelijk te realiseren zijn in samenwerking met en door private partijen en die reeds door de Raad geaccordeerd zijn, zoals de Derde Pinksterdag en het Stadsstrand nog steeds niet gerealiseerd zijn …. Waarom niet?
De recessie mag in geen geval betekenen dat er bezuinigd moet worden op veiligheid. Daar zit onze grote zorg, gelet op het wegvallen van de GSB-middelen veiligheid en de intensiveringen die nodig zijn vanuit het Rijk ten behoeve van de brandweer. In 2010 en 2011 krijgen gemeenten ruim 150 miljoen euro om fysieke verloedering en sociale overlast tegen te gaan. Daarbij gaat het vooral om overlast door alcohol- en drugsgebruik en overlast door groepen jongeren.
De VVD wil graag weten in hoeverre deze extra maatregelen voldoende zijn om de eventuele teruggang bij de besteding van de GSB-middelen tegen te gaan en wanneer de Raad het aanvalsplan verloedering richting de Raad komt.
Kortom, deze begrotingsbesprekingen zijn een bespreking van de stand van zaken nu, zolang de vertaling van de recessie niet zijn doorvertaald of het nu gaat om Inverdan, het participatiebudget of de woningbouw.
Namens de VVD-fractie Zaanstad,
Barbara Visser