13. Milieu
Voor de VVD Zaanstad is het essentieel dat wij, onze kinderen en kindskinderen blijvend kunnen leven en werken in een omgeving die dat mogelijk maakt. Duurzaamheid en verantwoordelijkheid nemen zijn hierbij onze uitgangspunten.
Zaanstad heeft twee van de vierhonderd meest vieze wegen in Nederland. De kolencentrales, kolenoverslag, staalbedrijven, verkeer en scheepvaart veroorzaken ernstige, maar oplosbare luchtvervuiling. De milieuproblematiek in Zaanstad is dan ook acuut en ten dele specifiek, maar volgens de VVD Zaanstad oplosbaar. Van oudsher is er sprake van bodemverontreiniging. Het probleem van luchtkwaliteit, geluidsoverlast en het broeikaseffect is van de laatste honderd jaar. Acuut is de het vraagstuk van de luchtkwaliteit: fijnstof is een aanslag op de gezondheid.
De VVD Zaanstad ziet milieu en duurzaamheid als een kans, waarbij de stad niet op slot wordt gezet en inwoners en bedrijfsleven worden opgezadeld met milieudoelstellingen die ingevuld worden door beperkende en betuttelende maatregelen. De VVD Zaanstad kiest in haar milieuaanpak voor praktische, direct uitvoerbare oplossingen gekoppeld aan een realiseerbare strategie. Niet zelf het wiel uitvinden, maar het invoeren van best practises is hierbij onze lijn. De speerpunten van de VVD Zaanstad op het dit terrein zijn:
- Realiteitszin en duurzaamheid
- Vervuiler betaalt
- Zelf het goed voorbeeld geven
- Beloon Schoon
- Duurzaam bouwen
Realiteitszin en duurzaamheid
Het streven om tot de tien meest milieuvriendelijke gemeenten te behoren is onrealistisch en ongewenst. Onrealistisch vanwege ligging en samenstelling van de gemeente en ongewenst omdat het afleidt van haalbare en noodzakelijke doelstellingen. Speerpunten hierbij zijn het tegengaan van het broeikaseffect, verbetering van de huidige luchtkwaliteit en vermindering van de geluidshinder. De norm van de VVD Zaanstad hierbij is duidelijk: de gemeente stelt geen eisen boven de wettelijke eisen.
Om deze drie speerpunten te realiseren kiest de VVD Zaanstad voor een beleid waar allen voordeel van kunnen hebben. Dit beleid is met name gericht op energie-efficiënte verbetering, waarbij algemene maatregelen die een groot bereik hebben worden verkozen boven specifieke maatregelen met een klein bereik. Energie efficiëntie verbetering leidt namelijk tot vermindering van milieubelasting en creëert zodoende een duurzame en leefbare omgeving. Door nu in te zetten op energie efficiëntie (isoleren), kennisontwikkeling en vooral toepassing (intelligente elektronica enzovoort) is de VVD Zaanstad van mening dat een ieder zijn verantwoordelijkheid kan nemen en een bijdrage kan leveren aan het oplossen van de milieuproblematiek.
Voor een deel van de geluidsoverlast is de inwoner van Zaanstad zelf verantwoordelijk. Handhaving is de aanpak om dit deel van de geluidsoverlast terug te dringen. Voor het andere deel van de geluidsoverlast is Zaanstad verantwoordelijk via concessieverlening en milieuvergunning. We spannen ons in om via deze instrumenten geluidoverlast terug te dringen. Daarnaast dienen inwoners en bedrijfsleven ook in staat te worden gesteld om hun verantwoordelijkheid te nemen. Zaanstad zal hierin ondersteunen door programma’s gericht op energie-efficiënte verbetering te bevorderen, onder andere door isolatieadvies. Verwarming en koeling zijn namelijk de voornaamste energieverbruikers in gebouwen en zijn verantwoordelijk voor tweederde van het totale energieverbruik van een gebouw. Het grootste deel van deze energie wordt echter verspild vanwege gebrekkige isolatie.
De gemeente Haarlem laat zien, dat de bus schoon en met veel minder geluid kan. Noorse veerponten en kustvaart laten zien dat door varen op aardgas de milieubelasting belangrijk wordt teruggebracht. De VVD Zaanstad pleit ervoor dat Zaanstad dergelijke best practices overneemt. Daar waar Zaanstad bijvoorbeeld als concessiebeheerder optreedt of waar het bij betrokken is, moet Zaanstad nadrukkelijk kiezen voor verbetering van energie efficiëntie, vermindering van emissies en geluidreductie.
De inzet op duurzaamheid betekent ook dat de VVD Zaanstad industriële activiteiten met lage toegevoegde waarde en omvangrijke milieubelasting, zoals kolen op- en overslag, niet zal ondersteunen.
Zaanstad is bovendien een waterstad. Duurzaam betekent in onze ogen goed waterbeheer. Dit vertaalt zich naar evenwicht tussen de recreatieve, economische en ecologische waarde van het Zaanse water.
Afvalverwerking: vervuiler betaalt en duurzaam
Het afvalverwerkingbeleid van de gemeente dient zoveel mogelijk op hergebruik gericht te zijn. Dit betekent, dat gestreefd dient te worden naar een optimale scheiding van de afvalstromen met daarbij de nadruk op haalbaar en economisch verantwoord. De VVD Zaanstad vindt dat de afvalstoffenheffing in beginsel kostendekkend dient te zijn en wil naar een systeem waarbij de vervuiler betaalt en goed gedrag wordt beloond.
De VVD Zaanstad blijft zich inzetten om op middellange termijn nascheiding van plastic afval te realiseren. Nascheiding verlaagt namelijk het broeikaseffect, in tegenstelling tot het huidige systeem in Zaanstad van bronscheiding. Dit doet de CO2milieubelasting juist toenemen. Nascheiding levert bovendien een grotere hoeveelheid recyclebare kunststoffen op. De VVD Zaanstad realiseert zich dat deze doelstelling alleen door de HVC kan worden gerealiseerd en dat het de nodige investeringen vraagt, maar deze kunnen op langere termijn worden terugverdiend.
Overheid geeft het goede voorbeeld en werkt samen met het bedrijfsleven
De VVD Zaanstad vindt dat een gemeente die duurzame ontwikkeling nastreeft zelf het goede voorbeeld moet geven. Dit kan bijvoorbeeld door duurzaam bouwen, zon- en windenergie en andere vormen van duurzame energie toe te passen.
Voor duurzaam bouwen geldt dat nog vele kansen onbenut worden, aangezien gebouwen ongeveer 40% van alle energieconsumptie voor hun rekening nemen. De gemeente kan dan ook een rol spelen door aan woningcorporaties de eis te stellen dat onderzocht wordt in hoeverre nieuwbouwprojecten zelfvoorzienend in energie gemaakt kunnen worden.
Daarnaast moeten alle middelen voor een duurzamer energiegebruik worden ingezet, er is in dit kader niet één gouden oplossing. Naast het geven van het goede voorbeeld dient de gemeente Zaanstad ook hierover afspraken te maken met de belangrijkste andere grootgebruikers als scholen, publieke instellingen en het bedrijfsleven.
De VVD Zaanstad is verder van mening dat de kennis en expertise van het bedrijfsleven veel beter benut kan worden. Daarom moet gezocht worden naar een samenwerkingsvorm tussen gemeente en bedrijfsleven, waarbij innovatie en expertise wordt benut. De VVD Zaanstad pleit voor een Zaans milieuconvenant tussen gemeente en bedrijfsleven. Dit vanuit de intentie om kansen te realiseren in de rol van “launching customer” en niet betuttelende maatregelen op te leggen. Een launching customer betekent dat de gemeente als eerste afnemer van nieuwe producten en diensten optreedt. Er kan namelijk als op korte termijn veel gerealiseerd worden, bijvoorbeeld als het gaat om het hergebruik van het warmteoverschot van bedrijven ten behoeve van woningbouw.